Drodzy Forumowicze,

w tym roku mija 10 lat funkcjonowania forum. Późną wiosną 2005 r. pojawiła się inicjatywa i jej pierwszy, prowizoryczny silnik. Kilka miesięcy później była już nowa domena, serwer, system, grafika, pierwsi użytkowcy, którzy założyli konta i napisali wiadomości. 10 lat to dużo i mało. W skali czasu jaką zwykle operujemy jako archeolodzy to bardzo niewiele. Jeśli jednak uświadomimy sobie, że pierwsze polskie portale internetowe powstały w 1995 roku, można powiedzieć, że połowa tej epoki jest także nasza.

Podsumowując ten okres, bo przecież każda rocznica to czas podsumowań, trzeba zaznaczyć, że zaczynaliśmy jako studenci, w niewielkiej grupie, nieświadomi pojawiających się po drodze trudności, zarówno technicznych, jak i tych życiowych na naszej zawodowej drodze. Obecnie jesteśmy w innym miejscu, z inną wiedzą, umiejętnościami, skupiając uwagę na innej problematyce. Przez ten czas zawsze cieszyły nas wszelkie drobne sukcesy. Forum, wśród archeologów, studentów i sympatyków, dość szybko stało się dynamiczną i rozpoznawalną platformą wymiany informacji. Jako Archeolodzy.org patronowaliśmy kilkunastu mniejszym i większym wydarzeniom wspierając je promocją, miejscem serwerowym czy skromnym banerem na głównej stronie. Forum to jednak przede wszystkim Wy! Serdecznie dziękujemy za wszystkie dyskusje, zarówno te bardzo merytoryczne, zawierające wiele mądrych uwag, praktycznych informacji i odnośników, jak i te emocjonalne w tematach budzących większe kontrowersje.

Przed nami nowy etap. Uznaliśmy, że 10 lat to dobry moment zmianę. Nadchodzi dla nas czas intensywnej pracy nad nową formułą, która zastąpi dotychczasową działalność strony. W najbliższych tygodniach forum zostanie zamknięte, zniknie również dostęp do zawartych treści. Z dużą dozą optymizmu patrzymy w przyszłość, prosimy więc - nie usuwajcie odnośnika do Archeolodzy.org ze swoich zakładek.

Serdecznie dziękujemy za te wspólne 10 lat, życząc Wam pomyślności, spełnienia zawodowego i wielu wspaniałych odkryć. Wierzymy, że to nie koniec naszej wspólnej przygody z archeologią.

Archeolodzy.org

Zagadkowa wieża na pograniczu polsko - ruskim

 
To forum jest zablokowane, nie możesz pisać dodawać ani zmieniać na nim czegokolwiek   Ten temat jest zablokowany bez możliwości zmiany postów lub pisania odpowiedzi    Forum Archeolodzy.org Strona Główna -> Średniowiecze
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Roksolana



Dołączył: 23 Maj 2008
Posty: 22
Skąd: Chełm

PostWysłany: 24 Maj 2008, 20:03    Temat postu: Zagadkowa wieża na pograniczu polsko - ruskim Odpowiedz z cytatem

Poniżej przedstawiam fragment mojego artykułu bez przypisów o wieży w Stołpiu. Jest to stary tekst i już nie do końca aktualny, ponieważ w ostatnich latach przeprowadzono tu badania interdyscyplinarne pod kierunkiem prof. dr Andrzeja Buko, a publikacja z nich ma się dopiero ukazać. Za prof. dr Ireną Kutyłowską, która przeprowadziła tu pierwsze wykopaliska w latach 70-tych, szukałam analogii głównie w kręgu kultury zachodniej, ale teraz przyjmujemy, że obiekt wiąże się z kulturą rusko - bizantyjską i został zbudowany oraz użytkowany przez książąt ruskich Romanowiczów rezydujących w Chełmie.




Najstarszym obiektem archeologiczno – architektonicznym o charakterze sakralnym w naszym regionie jest kamienna, murowana wieża z drewniano - ziemnym gródkiem w Stołpiu, oddalonym 10 km od Chełma w stronę Lublina. Wieża posadowiona w północo - wschodnim narożu małego, owalnego, stożkowatego gródka posiadała pięć kondygnacji, przy czym najwyższa tworzy zarys oktagonalnej (ośmiobocznej) kapliczki z półkolistymi niszami wydrążonymi w ścianach i z wyraźną, głębszą apsydą od strony wschodniej oraz dwoma pastoforiami w postaci niedużych, zróżnicowanych co do wielkości, kwadratowych wnęk po obu jej stronach. W planie czworokątna na zewnątrz (o wymiarach 5,7 x 6,9 m), a okrągła wewnątrz (średnicy 3 – 3,6 m) w postaci leja rozszerza się ku górze, tworząc na ostatniej kondygnacji ośmiokąt wyróżniający się bogatą dekoracją architektoniczną w postaci cegły – palcówki, licującej ściany (szczególnie w apsydzie) oraz ościeża okienne, drzwiowe i pastoforia, a także przypuszczalnie posadzki z glazurowanych płytek ceramicznych. Na zewnątrz tej kondygnacji prawdopodobnie znajdowała się drewniana hurdycja, okalająca wieżę z czterech stron, z której wiodło zejście w dół po drewnianych schodach na majdan gródka. Niższe kondygnacje, w planie okrągłe, o skromniejszym wystroju pełniły funkcje mieszkalno – gospodarcze, podobnie zresztą jak wnętrze drewnianego gródka, w obrębie którego znajdowały się jakieś zabudowania drewniane.

Potwierdzeniem sakralnego charakteru obiektu jest bogata ofiara zakładzinowa w postaci dużej ilości zboża, odkryta w podwalinie gródka, którą złożono w momencie jego budowy. Zboże (żyto, pszenica, groch, bób) mogło symbolizować życie, ponieważ wypiekano z niego chleb, który w chrześcijaństwie ma związek z Eucharystią, a także ewangeliczne przypowieści o siewcy i ziarnku gorczycy, które symbolicznie nawiązują do głoszenia Słowa Bożego przez Chrystusa o Królestwie Bożym oraz przyjęcia, rozwoju i utrwalenia wiary w człowieku, utożsamianym z różnymi glebami. Sama ofiara, zdaje się, nawiązuje do pogańskich obrzędów ludów rolniczych, dla których zboże było podstawą wyżywienia i tajemnicą kiełkowania nowego życia z ziarna. Dodatkowym argumentem jest zlokalizowanie całego obiektu przy źródle, które pierwotnie mogło być otoczone kultem pogańskim, o czym świadczy nieliczna ceramika pradziejowa i toporek kamienny znalezione obok. Bieżącej wody ze źródeł używano w różnych kultach religijnych do obmyć rytualnych, symbolizujących oczyszczenie wewnętrzne, duchowe. W chrześcijaństwie tzw. woda żywa, nieustannie wypływająca ze źródła ku życiu wiecznemu i określona tak przez samego Jezusa w Ewangelii św. Jana, opisującej Jego spotkanie z Samarytanką, kojarzona jest z sakramentem chrztu i wiarą w Jego zbawczą moc. Pierwotnie w celu udzielenia chrztu wybierano miejsca z wodą żywą, a więc źródła, rzeki, morze. Później budowano specjalne kaplice, tzw. baptysteria z basenem chrzcielnym, który zawierał bieżącą, przepływającą wodę. Do dziś przetrwało podanie ludowe, zapisane już w XVII w. przez Jakuba Suszę, że woda ze źródła w Stołpiu nadaje się do leczenia chorób oczu, a nawet przywraca wzrok. Być może podanie to symbolizuje chrzest i przystąpienie do nowej wiary, która na zasadzie olśnienia dawała nowy pogląd na świat. Również sama kamienna, murowana wieża z kapliczką umieszczoną na piętrze – symbolicznie zawieszoną między niebem a ziemią - może się kojarzyć z ewangeliczną przypowieścią o wieży i domu zbudowanym na skale. Być może zgodnie z przypowieścią o wieży, w której Chrystus porównuje plan budowy wieży i możliwości jego realizacji przez właściciela do możliwości człowieka świadomego przyjęcia wiary i pójścia za nim, zamysł i realizacja jej budowy miały odzwierciedlać prace misyjne duchowieństwa w celu nawrócenia tutejszych pogan. W momencie przyjmowania chrześcijaństwa władcy słowiańscy starali się lokować pierwsze świątynie na miejscach dotychczasowych kultów pogańskich, jak to opisuje Latopis Nestora w związku z budową pierwszych cerkwi w Kijowie przez Włodzimierza Wielkiego. Motywem takiego zamierzenia było zapewne podkreślenie przewagi i mocy nowego Boga chrześcijańskiego nad pogańskimi bożkami, a także sama murowana świątynia, przewyższała swą okazałością i nową techniką budowlaną skromne drewniane świątynie czy tylko drewniane posągi bożków pogańskich. W świadomości poddanych ugruntowywało to potęgę i dominację władców i popieranych przez nich biskupów z duchowieństwem, którzy niejednokrotnie mieszkali obok nowych świątyń w pallatiach, i wymuszało ich posłuszeństwo.

Sakralne wnętrze wieży wykazuje związki genetyczne z najstarszymi wczesnochrześcijańskimi świątyniami centralnymi, szczególnie nawiązuje do oktagonalnych baptysterii (kaplic chrzcielnych) i martyrii (kaplic grobowych) z terenów Syrii, Bizancjum, północnych Włoch, Szwajcarii i południowej Francji. Natomiast, jeśli chodzi o tereny Polski, to obiekt nawiązuje do przedromańskich rotund i pallatiów z Wawelu w Krakowie, z Cieszyna, Wiślicy, Przemyśla, Ostrowa Lednickiego i Giecza, choć jest mniejszych rozmiarów i usytuowany w wieży na piętrze. Prostokątnym pallatiom, dostawianym z reguły do zachodnich ścian rotund, odpowiada gródek drewniano – ziemny w Stołpiu, przylegający do wieży, z którego wiodło wejście na kondygnacje od strony zachodniej. Pallatiom przypisuje się funkcje mieszkalno – reprezentacyjne, użytkowane przez pierwszych książąt lub biskupów.
_________________
Jestem maleńkim ogniwem ogólnoludzkiej ewolucji wśród niezliczonych pokoleń przeszłych, teraźniejszych i przyszłych.
KU PRZESZŁOŚCI. HISTORIA NAUCZYCIELKĄ ŻYCIA http://archeologia.ularuszkowska.pl
KU PRZYSZŁOŚCI. DROGI SAMOREALIZACJI http://ularuszkowska.pl
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Odwiedź stronę autora
Roksolana



Dołączył: 23 Maj 2008
Posty: 22
Skąd: Chełm

PostWysłany: 24 Maj 2008, 20:15    Temat postu: Literatura Odpowiedz z cytatem

Zapomniałam i dopisuję. Powyższy tekst jest fragmentem pracy:

Urszula Ruszkowska: Geneza chrześcijaństwa na Ziemi Chełmskiej, [w:] ”Do piękna nadprzyrodzonego”. Sesja naukowa na temat rozwoju sztuki sakralnej od X do XX wieku na terenie dawnych diecezji chełmskich Kościoła Rzymskokatolickiego, Prawosławnego i Greckokatolickiego, t. I, Chełm 2003, s. 8-25.

Gródkowi z wieżą w Stołpiu poświęcił malutki rozdział Andrzej Buko w pracy: "Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej" Warszawa 2005. str. 288-291

Zdjęcia obiektu nie umiem zamieścić.
_________________
Jestem maleńkim ogniwem ogólnoludzkiej ewolucji wśród niezliczonych pokoleń przeszłych, teraźniejszych i przyszłych.
KU PRZESZŁOŚCI. HISTORIA NAUCZYCIELKĄ ŻYCIA http://archeologia.ularuszkowska.pl
KU PRZYSZŁOŚCI. DROGI SAMOREALIZACJI http://ularuszkowska.pl
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Odwiedź stronę autora
Max
Administrator


Dołączył: 30 Paź 2006
Posty: 609
Skąd: Wrocław

PostWysłany: 24 Maj 2008, 23:01    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

Artykul o Stołpiu znalazl sie takze w jedym z numerow Archeologii Zywej. Calosc mozna przeczytac na stronie Andrzeja Buko: http://www.andrzejbuko.pradzieje.pl/index_pl.php?content=internet


Roksolana napisał(a):
Zdjęcia obiektu nie umiem zamieścić.

Link do instrukcji wstawiania obrazkow znajduje sie w moim podpisie. Wink

Zamiast pisac posty jeden pod drugim mozna uzyc opcji "edytuj" w prawym gornym rogu wiadomosci.

Temat dotyczy rozmowy o ofiarach zakladzinowych - moze powyzsze posty do tamtego tematu podlaczyc?
_________________
Dobrze wiedzieć: wstawianie obrazkow / linkowanie do Wikipedii / nasze banery.
Forum Archeolodzy.org wspiera inicjatywy promujące archeologię...
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email Odwiedź stronę autora
czcibor



Dołączył: 08 Kwi 2010
Posty: 3

PostWysłany: 08 Kwi 2010, 21:32    Temat postu: Odpowiedz z cytatem

witam wszystkich,
w tym temacie pojawiła się dość niedawno książka:
Autor: Andrzej Buko
Tytuł: Stołpie. Tajemnice kamiennej wieży
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2009
Liczba stron: 238, w tym 178 kolorowych rycin
Oprawa: twarda
Format: B5
Język publikacji: polski
Nakład: 1200 egzemplarze

Cytat:
Kamienna wieża w Stołpiu koło Chełma, położona na dawnym pograniczu polsko-ruskim, od ponad 150 lat fascynuje rodzimych i obcych badaczy. I choć napisano na jej temat wiele, a tradycja badań obiektu liczy 100 lat, zagadką pozostaje, kto, kiedy i w jakim celu ją wybudował. Upatrywano w niej pozostałości wczesnośredniowiecznego baptysterium o tradycji zachodnioeuropejskiej, monastyru eremickiego o proweniencji bizantyńskiej, a nawet przetrwałych w terenie reliktów tajemniczej, wielodziałowej warowni. Również różnice ocen czasu jej powstania są niebagatelne – wahają się bowiem pomiędzy X a XIV w. zdumiewające, że ten świetnie zachowany monument nada kryje tak wiele tajemnic. Tymczasem właściwa diagnoza tego obiektu może mieć fundamentalne znaczenie dla poznania złożonych procesów kształtowania się polsko-ruskiego pogranicza



_________________
http://lucivo.blogspot.com/
Powrót do góry
Ogląda profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Odwiedź stronę autora
Wyświetl posty z ostatnich:   
To forum jest zablokowane, nie możesz pisać dodawać ani zmieniać na nim czegokolwiek   Ten temat jest zablokowany bez możliwości zmiany postów lub pisania odpowiedzi    Forum Archeolodzy.org Strona Główna -> Średniowiecze Wszystkie czasy w strefie EET (Europa)
Strona 1 z 1

 
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach

Powered by phpBB, map.
Archeolodzy.org © 2006-2016
Archeolodzy.org - forum miłośników archeologii.
Słowa kluczowe: archeologia, archeologia polski, archeologia powszechna, archeolodzy, forum archeologiczne, usługi archeologiczne, nadzór archeologiczny, archeo, wykopaliska, praca dla archeologów, praca, nadzory archeologiczne, pracownik techniczny, rysownik, epoka żelaza, epoka brązu, okres latenski, paleolit, mezolit, neolit.